Hosty jako rośliny podleśne
Rodzaj Hosta (hosta, funkia) liczy kilkadziesiąt gatunków pochodzących z lasów Japonii, Korei i Chin. Wszystkie gatunki są bylinami liściastymi, preferującymi stanowiska półcieniste do ciemnych. W Polsce hosty znane są od ponad stu lat jako niezawodne rośliny ogrodowe; współczesna oferta szkółkarska obejmuje setki odmian o zróżnicowanej barwie i fakturze liści.
Kluczowa cecha host w kontekście ogrodu północnego to wysoka tolerancja na niedoświetlenie przy zachowaniu atrakcyjności dekoracyjnej. Odmiany o jaśniejszych lub żółtych liściach zazwyczaj tolerują nieco więcej cienia bez utraty intensywności barwy niż odmiany zielone.
Dobór odmian host do głębokiego cienia
Hosta sieboldiana i jej mieszańce
Hosta sieboldiana i odmiany z tej linii ('Elegans', 'Frances Williams') tworzą duże kępy z liśćmi o charakterystycznej niebieskozielonej barwie i woskowatej fakturze. Ten woskowy nalot jest cechą gatunkową i nie jest skutkiem choroby. Rośliny w głębokim cieniu rosną wolniej, ale są trwalsze i mniej podatne na przesychanie liści.
Hosta fortunei – odmiany żółtolistne
Odmiany żółtolistne ('Aureomaculata', 'Aureomarginata') intensywniej zabarwiają liście w warunkach oświetlenia pośredniego. W głębokim cieniu liście ulegają zielenizacji, tracąc kontrast. Mimo to nadal pozostają atrakcyjne jako rośliny liściowe. Na stanowiskach północnych wskazane jest ściółkowanie grubą warstwą kompostu, by zapewnić odpowiednią wilgotność.
Paprocie odpowiednie na ekspozycję północną
Paprocie są naturalnym elementem podszyt leśnych w Polsce. Większość polskich gatunków rodzimych znosi pełny cień i wilgotne gleby. W ogrodzie stosuje się zarówno gatunki rodzime, jak i gatunki egzotyczne o wykazanej mrozoodporności dla strefy polskiej.
Polystichum setiferum – paproć miękka (jeżówka)
Polystichum setiferum jest jedną z najdekoracyjniejszych paproci zimozielonych dostępnych w polskich szkółkach. Liście (frondy) o długości do 90 cm mają delikatną teksturę i łukowaty kształt. Gatunek toluje suszę lepiej niż Dryopteris, ale preferuje równomierną wilgotność. Na stanowiskach przewiewnych wymaga ściółkowania korzeni zimą w pierwszych sezonach po posadzeniu.
Dryopteris filix-mas – nerecznica samcza
Nerecznica samcza jest jednym z najpospolitszych gatunków leśnych w Polsce i jednocześnie bardzo wytrzymałą rośliną ogrodową. Tworzy duże kępy o wysokości do 120 cm. Gatunek nie wymaga szczególnej pielęgnacji po ukorzenienia się. Toleruje zarówno gleby gliniaste jak i piaszczyste, suche i wilgotne. Doskonały wybór dla nieformalnych kompozycji w cieniu drzew liściastych.
Athyrium niponicum 'Pictum' – zanokcica japońska 'Pictum'
Athyrium niponicum 'Pictum' (zwana często paprością srebrną lub japońską) jest jedną z niewielu paproci o wyraźnie ozdobnych liściach. Srebrzyste zabarwienie frond utrzymuje się lepiej w warunkach większego zacienienia – przy zbyt dużym dostępie światła liście stają się zielone. Gatunek wymaga wilgotnej gleby próchniczej i nie toleruje przesuszania.
Pielęgnacja host i paproci w ogrodzie polskim
W warunkach polskich oba rodzaje roślin mają podobne potrzeby pielęgnacyjne:
- Ściółkowanie – gruba warstwa kompostu lub kory zmniejsza parowanie i ogranicza wyrastanie chwastów. Zalecana grubość 5–8 cm, co roku odnawiana wiosną.
- Nawadnianie – w czasie suszy w maju–czerwcu hosty wymagają regularnego podlewania, szczególnie na stanowiskach pod drzewami. Paprocie znoszą krótsze okresy suszy po pełnym zakorzenieniu.
- Nawożenie – coroczna aplikacja kompostu lub nawozu wieloskładnikowego na przełomie zimy i wiosny wystarczy dla utrzymania dobrej kondycji roślin.
- Ochrona zimowa – hosty są w pełni mrozoodporne w Polsce; paprocie zimozielone mogą wymagać okrycia z gałęzi igliwia w pierwszych zimach.
Zasoby zewnętrzne
Szczegółowe opisy odmian host dostępne są w bazie RHS Plant Finder – Hosta. Informacje o gatunkach paproci podaje Plantwise.
